Blog
Jak sprawdzić odporność skał na ściskanie?
Odporność na ściskanie to jedna z podstawowych właściwości fizycznych skał. Jest to też najczęściej badany wskaźnik. Stopień wytrzymałości skał określany jest w laboratorium z wykorzystaniem specjalistycznego sprzętu. W celu jego poznania stosowane są prasy hydrauliczne o równomiernym i kontrolowanym nacisku. Użyta przy tym siła wzrasta wraz z upływem czasu badania. Wynik wyrażany jest w kG/cm2 (kilogram-siła na centymetr kwadratowy).
IV Warsztaty Geologii Inżynierskiej
9-10 czerwca 2022 r. w murach Akademii Górniczo – Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie już po raz czwarty odbyły się Warsztaty Geologii Inżynierskiej, których Organizatorem była Katedra Hydrogeologii i Geologii Inżynierskiej Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska. W Wydarzeniu wzięło udział ponad 200 reprezentantów stron: Zamawiającej, Wykonawców, Projektantów oraz przedstawicieli Instytucji naukowo – badawczych. Tym samym Warsztaty Geologii Inżynierskiej były świetną okazją do spotkania i wymiany doświadczeń pomiędzy firmami i instytucjami zajmującymi się zagadnieniami związanymi z geologią inżynierską.
Czym jest moduł edometryczny?
Edometry to urządzenia wykorzystywane w laboratoriach geotechnicznych do badania właściwości mechanicznych gruntów. Z ich pomocą określany jest wskaźnik ściśliwości, czyli moduł edometryczny. Wartość ta obrazuje, w jaki sposób zachowuje się dany grunt pod wpływem obciążenia, a dokładnie, czy jest zdolny do zmniejszenia swojej objętości. To zależność między obciążeniem a poziomem odkształcenia.
Od czego zależy wytrzymałość gruntów?
Wytrzymałość gruntów to wartość oddziałującej na niego siły, po której przekroczeniu grunt ulega odkształceniu. Wpływ na to ma wiele czynników. Zależy to między innymi od rodzaju uziarnienia. W tym kryterium ważne są zarówno wielkość ziaren, w tym ich różnorodność, czyli wysortowanie, jak i ich kształt. Wpływa to na wielkość tarcia wewnętrznego. Ziarna o ostrych krawędziach łatwiej ulegają klinowaniu, podobnie jak ziarna o dużym zróżnicowaniu pod względem wielkości. Im więc większe tarcie, lepsze klinowanie, tym bardziej wytrzymały grunt.
Jak badać wilgotność gruntów i co z tego wynika?
Poznanie właściwości fizycznych gruntów jest ważne z perspektywy wielu różnych branż. Bardzo dużą wagę przykłada do tego zwłaszcza branża budowlana. Wilgotność jest jednym z podstawowych parametrów gruntu, który warto znać przed przystąpieniem do realizacji prac budowlanych. Dzięki temu możliwe jest zapewnienie nośności i stabilności podłoża pod budynek. Od wilgotności zależy bowiem stopień zagęszczenia gruntu. Znajomość tego parametru ma więc duże znaczenie już na etapie planowania prac i przygotowywania podłoża.
W jakich celach dokonuje się analiz właściwości skał?
W przypadku inwestycji zlokalizowanych w miejscach, gdzie młodsze podłoże gruntowe charakteryzuje się małą miąższością i płytko zalega podłoże skalne konieczne jest jego rozpoznanie pod kątem planowanego obiektu. Z uwagi na to, jak wiele jest odmian skał, które różnią się między sobą cechami fizycznymi, przed ich wykorzystaniem konieczne jest zapoznanie z charakterystyką konkretnego materiału. Właśnie w tym celu wykonywane są badania właściwości skał. Wynikiem analiz jest określenie takich cech jak wytrzymałości na ściskanie, ścinanie i rozciąganie, ściśliwość, urabialność, ścieralność i rozmakalność.
Z jakich środków i narzędzi korzystają laboratoria analiz gruntów?
Badanie właściwości gruntów i skał byłoby niemożliwe bez odpowiednich narzędzi, w które wyposażone są laboratoria geotechniczne. Każdy parametr mierzony jest innym, przystosowanym do tego celu urządzeniem. Jedną z podstawowych właściwości gruntów jest wilgotność. Do jej oznaczania wykorzystywane są proste urządzenia – waga i suszarka. Bez nich nie może działać żadne laboratorium. Obrazuje to, że do analizy gruntów nie zawsze potrzebne są zaawansowane urządzenia. Należy jednak pamiętać, że poznanie bardziej złożonych parametrów wymaga już specjalistycznego sprzętu.
Na czym polega analiza makroskopowa gruntu?
W rozpoznaniu rodzaju i stanu gruntu pomocna jest analiza makroskopowa. To jedno z podstawowych badań, dzięki któremu organoleptycznie, czyli za pomocą zmysłów, bez użycia dodatkowej aparatury pomiarowej, wstępnie oznaczane są niektóre jego właściwości fizyczne. Dzięki analizie makroskopowej określić można rodzaj i stan gruntu, jego wilgotność i barwę. Dodatkowo przy użyciu kwasu solnego o odpowiednim stężeniu można określić orientacyjną zawartość węglanu wapnia.
Najważniejsze parametry fizyczne gruntów
Parametry fizyczne gruntów dzielą się na dwie kategorie – podstawowe i pochodne od nich. W pierwszej grupie znajdują się takie właściwości jak wilgotność, gęstość właściwa oraz gęstość objętościowa. Dodatkowo określane są gęstość objętościowa szkieletu gruntowego, porowatość i wskaźnik porowatości, wilgotność całkowita i stopień wilgotności, stopień i wskaźnik zagęszczenia oraz stopień i wskaźnik plastyczności. Wszystkie te właściwości poznawane są dzięki laboratoryjnym badaniom gruntów.
Metody badań geotechnicznych
Badania geotechniczne prowadzone są zarówno w terenie, jak i w laboratorium na pobranych próbkach gruntu. Podstawową i zarazem najczęściej wykorzystywaną metodą badań geotechnicznych jest wiercenie. Wiercenia wykonywane są in situ, dają one ogólną wiedzę na temat właściwości gruntów i podłoża skalnego. Wiercenia można dokonać w sposób ręczny lub mechaniczny. Pierwszy sposób wykorzystywany jest wszędzie tam, gdzie trudno dotrzeć cięższym sprzętem, jednak możliwości takiego odwiertu są mocno ograniczone pod względem głębokości rozpoznania oraz jakości próbek. Próbki gruntu pobrane przysłowiowym „ręczniakiem” umożliwiają wykonanie badań laboratoryjnych w bardzo ograniczonym zakresie ze względu na wysoki stopień zniszczenia naturalnej struktury materiału.